Blog Image

Grieks Wijnlandschap

Over de blog:

Waar het om gaat: er zijn magische landschappen in de wijnwereld en hier gaat het over de Griekse. Oneindig nieuwsgierig en toch niet gevonden wat ik zocht? Dan dankbaar en naïef op onderzoek, voor 10% op het web en voor 90% bij de wijnmaker. Deze regels werden door Viconsult zelf geperst en bevatten geen druivenpit aan monoloog of repetitie. Deze blog is een blend van impressies en analyse. Be warned: ook u zal niet langer over wijn prevelen maar trots over “godendrank” praten.

Boekbespreking: The Cretan Grapes

Oeno-Griek Posted on Thu, August 17, 2017 22:57:27

The Cretan Grapes – Maritina Stavrakaki, Manolis N.
Stavrakakis

Uitgave Tropí Publications, Athene, 2017.

Een boek over Griekse wijn begint niet zelden met een lange
intro over het heldensap en het ambacht aan de kustlijnen en berglandschappen,
die goden en nymfen lang voor het ontstaan van de sterveling al naar waarde
schatten. Lekkers voor de lezers, een last voor de schrijver: je zal nooit
volledig kunnen zijn, zonder te gaan vervelen.

Niet dit boek.

The Cretan Grapes
werpt je meteen in het onderwerp. Als het werk de geschiedenis 7.000 vC laat beginnen, dan is
dat met één focus: doelgericht tot de hedendaagse realiteit van de Cretenzische
wijnbouw komen. De tweede zin in de Introduction telt direct vijf lijnen en vijf
referentiewerken. Ik las en herlas, en kon dan verder.

Het boek is geen essay. The
Cretan Grapes
benadert het onderwerp opbouwend-gestructureerd. Geen
vooringenomen standpunten, wel these-antithese-synthese uit resultaten van
wetenschappelijk onderzoek en observatie. De 18 pagina’s tellende introductie
verwijst naar de etymologie van druivennamen, geeft de basics van de snoei en
opbinding in de wijngaarden, de verwoestende uitdagingen van de
klimaatsverandering op Kreta en broodnodige weetjes.

Wat volgt, zijn gedetailleerde historische en
ampelografische beschrijvingen van 36 druivensoorten op Kreta. Ik proefde er tot zover 14, maar u vast nog minder.

Ps. Codewoord “Bok in de wijngaard”, iemand? The Cretan
Grapes, p. 20.

Met dank en bewondering voor Despoina Mpouza, onderzoekster en docente aan de Agricultural University Athens.



De Morgen Vino!

Oeno-Griek Posted on Tue, March 07, 2017 10:21:59

Het Onbekende Griekenland, zoals het verscheen op 3 maart 2017:

DM Vino!



Interview Lifo (online Athene)

Oeno-Griek Posted on Sat, February 25, 2017 17:08:21

De wijnbar waar je moet zijn in Athene, met (ik zeg maar wat) duizend Griekse wijnen op de lijst, is Heteroclito. “Verbonden in verscheidenheid” en daarom geen toeval dat ik er Marie-Madeleine Lorantos ontmoette. Zij stampte de bar uit de stenen die de schaduw van de Acropolis dragen, het momentum van de all-Greek experience. Als geboren Franse ziet Madeleine wat de Grieken niet zien – en doet ze de dingen zoals Grieken ze niet doen. Een paar samenzweerderige gesprekken later vond haar partner Dimitris, journalist bij de Atheense online krant Lifo, de tijd rijp voor een interview over wat me in godsnaam tot bij de Griekse wijn bracht.

Google translate doet dat goed:

http://www.lifo.gr/articles/taste_articles/119106



Griekse wijnreis: juni 2017

Griekse wijn op de kaart Posted on Sat, February 25, 2017 16:25:15

Een tocht doorheen de Griekse wijnvelden is eens wat anders.
Griekenland ligt nog steeds in de eurozone en in toenemende mate op de radar
van verschillende luchtvaartmaatschappijen. Makkelijk te bereiken dus. De
wijnvelden in Attiki, de regio rond Athene, zijn te bereiken per metro en taxi.
De andere, daar heb je een gids voor nodig.
Een die systematisch de regio’s afschuimt op zoek naar product,
producenten en onderweg de do’s en don’ts neerpent. Daar ben ik dan weer goed
in. Sinds mijn eerste zelf-uitgestippelde 5-weken trip door Frankrijk in 2011,
kwamen dezelfde processen terug bij de reizen die me sindsdien naar Griekenland
brachten: voorbereiding, planning, logistieke maatregelen en veel communicatie.

teaser

Er is een boek door ontstaan, dat nog een uitgever zoekt.
Maar er zijn ook veel aanvragen gekomen, van professionele en geïnteresseerde
reizigers, die ernaar snakken om wat dichter bij de Griekse wijnbouwer te
komen. Zijn of haar land te ontdekken, waar zonder uitzondering een historisch
verhaal aan vasthangt. Zijn of haar wijnen te proeven, die binnen een nieuw
kader van smaaksensatie vallen.

Mijn 6 professionele ontdekkingsreizen en mijn promotie van
Griekse wijn op de Belgische markt wekte de interesse van het Davidsfonds. De
Cultuurdienst van het Davidsfonds organiseert sinds jaren eigenwijze, op maat
gemaakte, perfect geplande culturele uitstappen voor een veeleisend publiek dat
met open geest het vliegtuig opstapt. Ze kwamen naar mij voor een gloednieuw
programma: een wijnreis naar Griekenland.

Ik zei ja, maakte afspraken met 10 wijnbedrijven en 2
schitterende restaurants, vlocht een 8-daagse wijnervaring door een cultureel
programma dat je van de heldendaden van Heracles naar het Partenon stapt via de
Olympische Spelen. We doorkruisen Centraal-Griekenland en de Peloponnesos van
Delphi tot Sparta. Onderweg heffen we glas op gastronomische parels en op adembenemende
bergzichten, terwijl we dialogeren met de troeven van het hedendaagse
Griekenland. Gaandeweg leer je de discipline van het wijnproeven, die je zonder
voorkennis maar met constante praktijk heel ver zal brengen.

Het is eens wat anders. Je proefde nooit eerder zoals we
zullen proeven in juni. Je zal beleven wat je niet voor mogelijk hield. Veel vragen rond dit avontuur? Natuurlijk! Antwoord gegarandeerd: vicky@viconsult.be

Davidsfonds en Omnia Travel verzorgen de inschrijvingen: Programma link hier



Peloponnesos Wijnmakers in Brussel 13-14 januari

Griekse wijn op de kaart Posted on Fri, January 27, 2017 17:34:32

Voordat ik mijn eigen résumé over dit unieke initiatief post, is Hervé Lalau me voor:

https://www.invinoveritas.be/nl/enkele-parels-van-peloponnesos/

Hervé schreef eerder over Griekse schonen op zijn eigen blog: https://les5duvin.wordpress.com/2016/02/17/les-vins-grecs-et-moi/

Mooi hé, dat promotoren samenwerken waar het onderwerp dat zelf niet doet…

Andere artikelen verschenen in het Italiaans en Engels:

http://www.ilovegreekwine.com/wines-peloponnese-united-strong-fronts/

http://www.cronachedigusto.it/archiviodal-05042011/310-vini-e-territori/21104-qa-lezione-di-vini-greciq-a-bruxelles-tasting-con-le-migliori-etichette-elleniche.html



Santorini. Gesprek met Paris Sigalas.

Griekse wijn op de kaart Posted on Wed, September 07, 2016 21:23:28

Enkele dagen geleden schoof Paris Sigalas mee aan tafel in Oia, in het noorden van Santorini. Paris is de man die ruim 25 jaar geleden het wijndomein Sigalas oprichtte en legendarisch werd in de must-see film The Pelican’s Watch van Nico Manessis en Lea Binzer. Een gesprek in het Frans.

« Le patriotisme, c’est le terroir. Pas le
cépage »

La conversation
avec Paris Sigalas, le fondateur du domaine avec signature “Sigalas” à Oia, a montré
une fois de plus que les Grecs parlent avec une certitude et une approche
analytique qui donnent l’impression qu’ils ont tout réfléchi avant que la
question se soit posée. Très éclairant et bouleversant.

Quand j’avais le
plaisir, en compagnie de Panayiota Kalogeropoulou, de goûter la toute nouvelle
série Sigalas « 7 » basée sur les 7 villages-clés à Santorin produisant
le cépage emblématique assyrtiko, je liais cette vinification par village à
la discussion actuellement entamée à Nemea. Subappellations par village ou
par parcelle, désiré ou pas ? Selon Mr. Sigalas, pas besoin de théoriquement
créer mais d’examiner le sol et d’éduquer. Les blends que font les meilleures
bouteilles sur l’île, sont le fruit de la collaboration entre les vignerons et leurs
cultivateurs. Cette étroite rélation basée sur une confiance qui dépasse parfois
les générations est devenue de plus en plus rare. Mais si la gérance d’un cultivateur
de son sol et de ses plantes donne de tels différences aromatiques, ça devient
intéressant pour le vigneron aussi. C’est pour cette raison que la série « 7 »
est née.

Sûrement ça aura
du suivi sur l’île. Ca peut paraître bizarre pour Santorini, où le prix des
raisins est largement plus haut que dans les autres régions vinicoles en Grèce,
mais le savoir-faire de la vinif n’a pas encore imprégné tous les niveaux. Un
cultivateur de raisins ne connaît pas le produit final, le vin. Paris : « La
seule culture que connaît le cultivateur, c’est la taille ».

Quant aux cépages
typiquement égéens, il y en avait plus de 100. Sur Santorini, où la surface du
vignoble a disparu de 2/3 en une siècle, une trentaine serait toujours productive.
A part les trois blancs les mieux connus et majoritairement assemblés
(assyrtiko, athiri, aidani), il y a des cépages qui ne sont pas forts appréciés
par le public international en monocépage. Les cultivateurs pourraient les
remplacer par d’autres ceps indigènes ou par … des variétés internationales ?
Paris Sigalas a expérimenté, mais l’appellation PDO Santorini ne le permet
pas. Non plus les cultivateurs. Cette rigueur n’est pas le seul problème. « Après
la première guerre mondiale, les gens ne repeuplaient les îles qu’au compte-gouttes.
La cultivation du raisin reprenait, mais la culture avait disparu. Le vin type sherry, vin avec le flor, n’était plus produit dès lors, par exemple. »

Cette intervalle
d’un siècle, avec les dérives de construction et tourisme massif, a un point
positif : l’intérêt de jeunes œnologues qui adorent les défis des sols
volcaniques, qui ont le regard à 360° et qui osent faire des choix radicaux. « Une
jeune tradition », explique Paris, « avec des racines dans un
vignoble de 3000 ans, est essentielle et urgente. »

Paris Sigalas
adore son Santorini, sa beauté extrème, sa situation unique, sa diversité
culinaire et gourmet. Il comprend que, pour sauvegarder cette esthétique, un
tourisme plus élitaire est nécessaire. Santorini a plus à montrer que des
plages. Pourtant les terribles quads s’arrêtent surtout là. Un éco-tourisme s’impose.
Les croisières qui crachent des milliers de touristes par heure (!) pour ne
passer que quelques instants sur l’île, Paris a la réponse : « en
croisade contre les croisières ».

Le lendemain, en
rentrant à ma chambre après une plongée matinale, je rencontre un jeune homme
qui semble nettoyer le sol de la terrasse. Il avait garé son quad étrangement sur l’escalier. Le blanc de ses yeux est pourpre. Peu après, il tombe dans un coma et rate son
ferry. La dernière phrase de Paris a pris une signification pertinente.



Peloponnesos en de horizon

Griekse wijn op de kaart Posted on Wed, August 31, 2016 09:08:12

Het begint bij een artificieel kanaal, het eindigt in een
ongereptheid die je nooit volledig kan voorspellen of vatten.

De benauwde 25 meter van het kanaal van Korinthië staan in
contrast met de hemeltergende horizon erachter. De moderne wegen slorpen de willoze
wagen op in groene valleien en korte tunnels en een oneindig zicht. Het
bevrijdende gevoel van neverending
journey
. Het geborgen gevoel van een stadje. Tripoli, waar het leven een
pleintje is. Nafplio, geïnspireerd door Italianen. Monemvassia, de kastro als
eerbetoon aan het rijke verleden en inspirerende heden van de
Peloponnesos. Ertussen, op plateaus, in
valleien, langs uitdijende bergruggen: wijngaarden.

Nemea, geografisch nog in Korinthië, is de grootste Griekse
PDO wijnappelatie. 1 druif: agiorgitiko. 1 kleur: rood. Broeierige discussies
zijn aan de gang om de regio subappellaties te verlenen, perceelgebonden en
mise-au-chateau geïnspireerd, maar voorlopig zijn enkel de Reserve (24 maanden opvoeding waarvan 12 op vat) en Grande Reserve (36 maanden opvoeding waarvan 18 op vat) toegelaten. Aan de discussie nemen wijnmakers en experten
deel, minder de oenologen die het bloed van Hercules (zo wordt de agiorgitiko
genoemd) vinifiëren.

Die experten zijn de pioniers uit de streek, die sinds lang
en met veel geduld de agiorgitiko zagen groeien maar ook zij die relatief
recentelijk met moderne technologie de beste percelen uitkozen. De experten
zijn ook wijnstokonderzoekers zoals Kostas Bakasietas, die sinds jaren experimenteert
met Europese rootstocks, met zeldzame druivensoorten, met klonen van bekende
druiven, en met het gedrag van een druif als de agiorgitiko.

De bovenvermelde percelen zijn een lappendeken van
piepkleine eigendommen, waarvan de druivenopbrengst per mondelinge overeenkomst aan de
wijnbedrijven in Nemea zijn gebonden. Een enkeling bezit 8 ha geconcentreerde
wijnvelden als druiventeler (vine grower).
Al de rest wordt bij elkaar gepuzzeld door oenologen (wine makers) die een bepaalde stijl en rendement voor ogen hebben.

De subappellaties van Nemea zijn nog niet voor morgen,
alhoewel sommige wijnmakers de perceelsnaam of gemeente op het etiket
vermelden. Dit laatste kan misleidend zijn: ook in de 17 PDO gemeenten is de
ondergrond divers. Evengoed kan een blend van uitgekiende percelen over
verschillende gemeenten een ongeziene complexiteit geven.

In elk geval legt de discussie in Nemea bloot waar ook
Mantinia in Arcadië over wakkerligt. PDO Mantinia laat toe de gekleurde
moschofilero te verwijnen tot witte herbale, florale, aardse wijn. Ook de rosé
is veelbelovend, want expliciet gastronomisch. Het plateau tussen het Menalo -en
Parnongebergte is minstens zo complex samengesteld als de ondergrond van Nemea.
Het heeft voorlopig geen zin om, zoals een producent ter plaatse, te beweren
dat enkel hij de beste druiven bezit. De versnippering en diversiteit zijn
eenvoudigweg te groot.

Hebben de oostelijke bergen rond Nemea en Mantinea nog een
overweldigende statigheid, dan worden ze naar het zuiden ronder, tastbaarder,
gecultiveerder. Ook de wolken die je in het noorden als die van Magritte
herkent, komen in het zuiden merkwaardig dichtbij. Je stijgt ten hemel,
richting Monemvasia. Op weg naar het mekka van de zeldzaamste druiven van
Griekenland. Een kindergarten voor de
experten van wijnstokken waarover hierboven sprake.

George en
Elli Tsibidis creëerden Monemvasia Winery, of Malvasia Winery, in Veliez. Op
15km van de kustlijn groeien malvasia, kidonitsa, asprouda, assyrtiko (allen
wit), mavroudi en limniona. De survival van deze beplanting is een werk van
lange adem dat sinds het begin vruchten afwerpt. In 2016 kon het paar de vraag
naar kidonitsa nauwelijks aan: de hele Kastro drinkt het en overzeese
bestellingen lopen als een trein.

In geen ander gebied dat ik de twee voorbije jaren bezocht,
viel zo vaak de naam van Kostas Bakasietas, Sofoklis Petropoulos of Nico
Manessis
als in de Peloponnesos. De eerste twee hebben in de nursery VNB het vergrootglas op
virusvrije druivenvariëteiten en hun karakteristieken, de laatste is sinds 23 jaar gerenommeerd
wijnschrijver met verhelderende en poëtische focus op de omstandigheden
waarin de druif het allemaal moet doen.

Deel 1: het westelijke deel van de Peloponnesos wordt in een
ander artikel beschreven. Ik vermeld hierboven maar één domein, omdat het de
enige in verre omstreken is. De producenten in Nemea en Mantinia komen
uitgebreider aan bod.



Retsina

Griekse wijn op de kaart Posted on Thu, August 25, 2016 01:52:17

Even iets over Retsina. Hier (in Griekenland) en daar (bij
ons, ten westen) hoor ik er verwarrende berichten over. Het zou enkel door
Grieken gedronken worden, in Helleense taverna’s
en in de diaspora. Neen, het zijn vooral naïeve toeristen die erom vragen. Het
is in elk geval geen product om een boek over te schrijven.

Retsina wordt inderdaad in massa’s gemaakt. In dit geval is
de vinificatie simpel en hebben de druivenstokken geen meerjarenplan nodig.
Omdat het simpel is, wordt het goedkoper en massaler op de markt gebracht dan
eender welke wijn met identiteit.

Want identiteit, die is er: retsina wordt als enige drank
ter wereld van fermenterend druivensap met toevoeging van dennenhars nog steeds
als wijn beschouwd. Retsina heeft 15 geografische indicaties, allen in
Centraal-Griekenlanden Attiki gelegen, die bepalen dat de druiven in die regio’s
geteeld, gevinifieerd en gebotteld worden. Elders in Griekenland krijgt retsina
de benaming “traditioneel product” en dat is maar goed ook.

Enkele wijnbouwers zetten een ferme, moderne handtekening
onder hun retsina. De Ritinitis Nobilis
van Gaia (genaamd naar het eeuwenoude product, de ritinitis oenos), gemaakt van
roditis, is een dorstlesser voor elke warme dag. De Tear of The Pine van Stelios Kechris (houtgerijpt) en de Pine Forest van Gikas scoren met de geselecteerde
assyrtiko en de beste kwaliteit dennenhars (want ook daar zit verschil in) en gaan
voor flesbewaring. Enkele dagen geleden mocht ik een mini-verticale van Gikas’
retsina doen, van 2011 (toen nog Ritinitis
Protasis
genoemd) tot 2015. 2011 had aroma’s van Vin Jaune en een woud in de
lenteregen en smaakte als een nobele contemplatiewijn. Mylonas’ en Papagiannakos’ Retsina, beiden van
savatiano, liggen onder de 10€ en bewijzen de moderne aanpak die alle
voorgaande gemeen hebben: geen toevoeging, wel een infuus van dennenhars. Het
procédé van het theezakje.

In Vathi, vlak over de brug van Chalkida in Evia, bezocht ik
Malamatina. 50 miljoen flessen per
jaar, 3 vatenkelders met capaciteit van 45.000 ton druiven en een verwerking
van 2.000 ton druiven per dag tijdens de oogst. Hier rijden trucks de savatiano
binnen, als druif voor de wijn. Vaatjes dennenhars, onverwerkt, puur van de
boom, worden als witte stroop bij de inox vaten van beginnend fermenterend
savatiano sap gevoegd, à ratio 1 kilogram per 1000 liter. Tien dagen
fermenteren, overhevelen, klaren, filteren en bottelen: het lijkt te eenvoudig
om waar te zijn. Toch zorgen Gilles Watthiau (Belg!) en zijn Griekse echtgenote
ervoor dat de Malamatina een eerlijk, vrij natuurlijk en mooi product blijft. Ik
proefde brut de cuve en nadien gebotteld en vond deze massaproductie een
aangename afsluiter van de dag. Deze wordt, in restaurants in Griekenland, aan
gemiddeld 3€ per 500ml geconsumeerd.

Tegenwoordig wordt er met dennensap -en hars geëxperimenteerd
als antibioticum. Misschien hadden de oude Grieken dit al door: naast
anti-oxidant en vatsluiting doet hars het prima in de natuurwetenschappen.

En wat de grote diversiteit in retsina betreft, die is even
kenmerkend voor het grote gebied Sterea Ellada. Meer in een ander artikel.



Next »